گفتهها و خاطرات شاگردان برجسته امام خمینی
یشان شخصیتی جامع و همه جانبه داشتند و به عنوان یک عالم برجسته و مرجع تقلید در حوزه علمیه، رسالت خود را با پرورش شاگردان متعدد و رونق بخشیدن به حوزه ها انجام دادند.
حوزه علمیه مشهد بهعنوان یکی از برجسته ترین حوزه های علمیه شیعی، مفتخر به حضور یاران و شاگردان برجسته مکتب امام خمینی(ره) و حامیان انقلاب اسلامی است. شخصیت هایی بزرگی مانند مقام معظم رهبری حضرت آیتالله خامنه ای و آیتالله واعظ طبسی که از یاران امام(ره) در تحقق بخشیدن انقلاب اسلامی بودند، از این حوزه علمیه برخاستند و عالمان برجسته ای که در حوزه های علمیه نجف اشرف و شهر قم از محضر امام خمینی کسب فیض کردند، به این حوزه مقدسه بازگشتند، بهطوری که امروز، حوزه علمیه مشهد مقدس شاهد حضور عالمان برجسته ای است که همگی در مکتب فقهی و اصولی مرحوم امام پرورش یافتند؛ شخصیت هایی مانند حضرات آیات حاج سید عزالدین زنجانی، حاج سید حسن مرتضوی، حاج شیخ مصطفی اشرفی شاهرودی، حاج شیخ محمد حسین سیبویه، حاج شیخ عبدالحمید شربیانی، حاج شیخ محمد واعظ زاده خراسانی و عالمان دیگری که با تدریس و تربیت شاگردان در این حوزه، به ترویج مبانی اسلامی و تبیین حقایق دینی اشتغال دارند.
در این نوشته، به مناسبت ایام سالگرد ارتحال امام خمینی (ره)، ابعاد شخصیتی و خاطراتی از مرحوم امام در کلام برخی شاگردان برجسته ایشان در حوزه علمیه مشهد (حضرات آیات زنجانی، مرتضوی و اشرفی شاهرودی) بیان می شود.
***
آیتالله حاج سید عزالدین حسینی زنجانی از علما و مراجع حوزه علمیه مشهد است که به تدریس درس خارج فقه اشتغال دارد. وی در حوزه علمیه قم سالهای متمادی از محضر امام خمینی در فقه و اصول و فلسفه و عرفان کسب فیض کرده و به درجات عالیه اجتهاد نائل شدند. او همواره مورد توجه استاد خود قرار داشت تا جایی که در یکی از سفرها، وقتی والدشان (مرحوم آیتالله حاج سید محمود حسینی زنجانی) از مرحوم امام خمینی درباره وی سؤال می کنند، امام می فرمایند: «چه می فرمایید، ایشان بسیار خوش فهم وخوش قریحه هستند».
آیتالله زنجانی در زمره برجسته ترین شاگردان مکتب امام خمینی(ره)، نقش برجستهای در پیروزی انقلاب و فعالیت های مبارزاتی علیه رژیم پهلوی از مشهد مقدس داشته است.
وی هم اکنون نیز به عنوان یکی از علمای برجسته مشهد ضمن حضور در عرصه های سیاسی و اجتماعی بر ادامه راه امام و تجدید بیعت با آرمان های ایشان تاکید ورزیده و همواره در دیدارهای خود، از امام خمینی(ره) به عنوان یک نعمت الهی برای مردم ایران یاد می کنند.
آیتالله زنجانی در یکی از دیدارهای خود در مورد شخصیت سیاسی امام خمینی فرمودند: «امام خمینی(ره) با سیاست خود توانست کشور را از چنگال امریکا درآورد. امام خمینی(ره) مرد تاریخ بود و توانست با درایت و سیاست خود منشأ مشکلات کشور را یافته و مردم را از آنها آگاه کند».
وی یکی از مهمترین ویژگیهای امام(ره) را تلاش در جهت رضای خدا بیان می کند و در این خصوص اعتقاد دارد: «آنچه ایشان را به تمامی جهانیان شناساند، شخصیت با تقوای ایشان بود که با تسلط بر فلسفه اسلامی و قرار گرفتن در ردههای بالای فقاهت، تاثیر کلامی بسیاری در میان مردم داشت».
این شاگرد برجسته امام خمینی(ره) در موارد متعددی از خاطرات خود با مرحوم امام سخن می گویند. وی یکی از خاطرات خود با امام را اینچنین بیان می کند:
«در آن زمان که من درس اسفار امام می رفتم، مبتلا به حصبه شدم. از قضا، فصل زمستان بود. آن موقع، حصبه بیماری خطرناکی به شمار می آمد. منزل ما در حوالی منزل مرحوم امام بود. ایشان پس از آنکه از بیماری من اطلاع پیدا کردند، هر صبح و شب به عیادت من می آمدند. یادم است که ایشان یک شب به عیادت من آمده بودند، دکتری قبل از ایشان آمده بود، دوای اشتباهی داده بود و حال من بسیار بد بود. حضرت امام، این مرد ربانی بزرگوار، در آن زمستان سرد، پیاده به دنبال طبیبی که به طرز قدیم معالجه می کرد، رفته و او را آوردند و پس از بهبودی نسبی حال من، منزل را ترک فرمودند. آن گاه وسایل انتقال مرا به بیمارستان فراهم ساختند و حتی در منزل هم وضع رخت خواب چندان مرتب نبود، دستور دادند از منزل خودشان رخت خواب مناسب آوردند… اینها فراموش شدنی نیست. دیگران هم بودند که در درسشان شرکت می کردم، اما یک مرتبه هم به عیادت نیامدند، حتی یک نفر را نفرستادند که چرا درس شرکت نمی کنی…»
آیتالله حاج سید عزالدین زنجانی در باب شخصیت علمی و اخلاقی امام در حوزه علمیه قم یادآور می شود:
«امام در ظاهر، آن موقع کنار بودند و متصدی فقاهت و مرجعیت نبودند. فقط اسفار می گفتند و احتمال آن هم نمی رفت که ایشان، العیاذ بالله، بخواهد من را پرورش دهد که بعداً مروج رساله ایشان باشم. اصولا خدا می داند که ایشان، فوق این حرفها بوده و هستند و این حرفها، نسبت به ایشان تصور هم ندارد. کاملا به خاطر دارم در آن ایام طلبگی، هر چه تلاش کردم که نسبت به ایشان، سبقت در سلام داشته باشم، موفق نمی شدم.آری “من کان لله کان الله له”… در همان اوان یکی از اتباع کسروی کتابی به نام “اسرار هزار ساله” نوشت و در آن از زیارت قبور و مشاهد ائمه و از این رقم انتقاد کرده بود. من با یک عده از طلاب به خدمت یکی از مراجع وقت رفتیم که ما چه باید بکنیم؟ شرح اجمالی مضمون کتاب را به ایشان گفتم. متاسفانه با کمال خونسردی، ایشان گفتند: کاری نداشته باشید، “الباطل یموت بترک ذکره”، فرق زیاد است میان غمخوار و غیر آن. امام در همان وقت به خاطر رد کردن آن کتاب، درس اسفار را تعطیل کرده و جواب او را می نویسند، که فعلاً به صورت “کشف الاسرار” در آمده است. ایشان در نوشتن این کتاب خودشان را خیلی به زحمت انداختند و چشمشان آزرده شد و مدتی هم عینک دودی می زدند. یادم است که مقداری از نسخه خطی آن نوشته را به من لطف فرمودند که اظهارنظر کنم. از نهایت تواضع و فروتنی ایشان و تشویق این جانب بود، نه این که به نظر محتاج بودند. بالاخره، با این مقامات توانستند چنین انقلابی بیافرینند…»
***
آیتالله حاج سید حسن مرتضوی نیز از علما و مدرسین برجسته درس خارج حوزه علمیه مشهد و از شاگردان مرحوم امام خمینی در حوزه علمیه نجف اشرف است که همواره با تعبیر “سیدنا الاستاد” از استاد خود یاد می کند.
وی که بر اساس کتاب تحریر الوسیله امام خمینی به تبیین مباحث فقهی می پردازد، همه ساله در ایام سالگرد ارتحال امام خواستار حضور باشکوه طلاب و روحانیون و عموم مردم در محافل بزرگداشت ایشان شده و اظهار می کند: «باید با بزرگداشت مقام حضرت امام خمینی(ره) ذره ای از زحمات حضرت امام و حق عظیم ایشان بر شیعه را ادا کنیم».
او در سخنانی در پایان درس خارج خود در ایام سالگرد ارتحال امام خطاب به شاگردان خود گفت: «در این دو روز تعطیلی سزاوار است که ما حق خود را به حضرت امام خمینی(ره) ادا کنیم. سخنرانان با صحبت خود، نویسندگان با قلم خود و دیگران هم با هر وسیله ای که می توانند، ویژگیهای اخلاقی سیدنا الاستاد را برای مردم بیان کنند. حضور در مجالس بزرگداشت هم تعظیم شعائر است و دارای ابعاد تعلیمی، تربیتی، اخلاقی و سیاسی می باشد.»
آیتالله مرتضوی هم اکنون به عنوان یکی از علمای برجسته شهر مشهد حضور فعالی در محافل اجتماعات مردمی نظیر راهپیماییها و انتخاباتها دارد و حضور پرشور مردم در انتخابات را نمایانگر پایبندی مردم به انقلاب اسلامی و آرمان های امام خمینی(ره) و موجب یاس دشمنان می داند.
وی در یکی از دیدارهای خود در مورد شخصیت معنوی و اخلاقی مرحوم امام گفت: «امام خمینی(ره) الگویی برای تمام نسلهاست؛ الگویی کامل برای اهل فضل، اخلاق، تقوا و اهل علم و فقاهت و اهل سیاست و فرهنگ. در جهان امروز هر کسی می خواهد سراغ معنویت برود، به امام راحل اقتدا نموده و او را الگوی اخلاقی خود قرار میدهد. حضرت امام خمینی(ره) شخصیتی عظیم و جامع بود. شخصیتی که “ینبغی ان یقتدی به” یعنی سزاوار است که او را امام قرار داد. بنابراین سزاوار است تمام انسانها در هر زمینه ای به او اقتدا کنند».
این شاگرد برجسته امام خمینی از خاطرات خود با مرحوم امام بیان می کنند: «یادم می آید سیدنا الاستاد در تابستان های گرم نجف، در مسجد شیخ انصاری با زبان روزه و در سن پیری، مقید به خواندن نوافل ظهر و عصر بودند و این بود که ایشان را به این مقامات عالیه و معنویه رساند».
***
آیتالله حاج شیخ مصطفی اشرفی شاهرودی از دیگر شاگردان برجسته امام خمینی در حوزه علمیه نجف اشرف است که هم اکنون به تدریس درس خارج فقه و اصول در حوزه علمیه مشهد اشتغال دارد.
وی در گفتوگویی در مورد شخصیت استاد خود گفت: «مرحوم امام چنانچه ما در نجف ایشان را دیدیم، بسیار در جهت نظم مقید بودند. ساعت معینی از خواب بلند می شدند و حتی ورزش و لو بهصورت پیاده روی طولانی می کردند و ساعت های معینی به درس می رفتند و نیز در وقت معین، حرم مشرف می شدند. ایشان ساعات عمرشان را حتی به حسب دقیقه منظم حساب می کردند و این سرّ موفقیت مرحوم امام بود. ایشان روحیه های عجیبی داشتند که خلاصه اش این است، واقعا خودشان را ساخته بودند. بی نهایت به تشخیص های خودشان پای بند بودند و تبدیل رأی با گفته دیگران پیدا نمی کردند و در مسائل بسیار فکر می کردند و لغزش پیدا نمی کردند».
این شاگرد برجسته امام خمینی(ره) در مورد شخصیت معنوی و اخلاقی مرحوم امام اظهار کرد: «ایشان التزام شدیدی به خودسازی در جهات عبادی و غیرعبادی داشتند. ایشان کم حرف می زدند و خیلی فکر می کردند و این خودش راهی است برای حفظ انسان از لغزش ها و اشتباهات. بسیاری از اوقات یک نفر یک ساعت حرف می زد ولی ایشان تنها یک کلمه جواب می داد. منهج ایشان به طور کلی منهج تفکر بود و فوق العاده در کارهایشان با فکر و با دقت و با بررسی وارد بحث می شدند و تغییر رأی برایشان حاصل نمی شد. مرحوم امام تاکید داشتند که حوزه درس به حوزه قیل و قال و اشکال و جواب تبدیل شود و از سبک منبرگونه در درس و بحث خوششان نمی آمد. به بنده هم مکرر اصرار داشتند که سر درس صحبت کنید».
آیتالله اشرفی همچنین در مورد برخی خصوصیات برجسته مرحوم امام ابراز داشت: «مرحوم امام خمینی بسیار به اهل بیت(ع) ارادت داشتند و بسیار بکّاء بودند. همچنین بسیار شجاع و نترس بودند؛ در دوران شاه که همه وحشت فراوانی از دولت داشتند و حکومت هم نیروهای قوی در اختیار داشت، نترسیدن ایشان بسیار عجیب بود. در نجف هم، ابداً اعتنایی به شخصیت های بزرگ بعثی که حکومت ارعاب و ارهاب تشکیل داده بودند و همگان واقعاً از آنها وحشت داشتند، نمی کردند. این قدرت روحی و شجاعت که ما در ایشان دیدیم، واقعا زبانزد بود. آن هم باز بخاطر همین بود که واقعا خودش را ساخته بود و عبد صالح خداوند بود».
علیرضا نوروزی
مطالب مرتبط :
برچسب مطلب
ارسال...
در حال بارگزاری ...