عمل به علم
۱٫ رابطه دانش و عمل
العمل مقرون بالعمل؛ فمن علم عمل؛ و العلم یهتف بالعمل؛ فان اجابه و الا ارتحل عنه .(حکمت ۳۳۶)
دانش در کنار عمل است، پس هر کس بداند عمل کند و علم فریاد به عمل بر می آورد، پس اگر اجابت کرد (علم) بماند وگرنه کوچ کند و برود.
۲٫ پست ترین و والاترین دانش
اوضع العلم ما وقف علی اللسان، و ارفعه ما ظهر فی الجوارح و الارکان .(حکمت ۹۲)
پست ترین دانش، آن است که تنها بر سر زبان است و والاترین دانش آن است که در اعضای بدن دانشمند آشکار گردد.
۳٫ عمل نیک و بد
اعلم ان للل نیاتا، و کل نبات لا غنی به عن الما، و المیاه مختلفه ؛ فما طاب سقیه، طاب غرسه و حلت ثمرته، و ما خبث سقیه، خبث غرسه و امرت ثمرته .(خطبه ۱۵۴)
بدان هر عملی نبات و رویشی است و هر نبات و رویشی بی نیاز از آب نیست، و آب ها مختلف اند، آنچه آبیاری اش خوب باشد، درختش نیکو و میوه اش شیرین است و آنچه آبیاری اش بد و ناپاک باشد، درختش پلید و میوه اش تلخ خواهد بود.
۴٫ عمل برای روز حساب
اعملوا لیوم تذخر له الذخائر و تبلی فیه السرائر .(خطبه ۱۲۰)
برای آن روزی که اندوخته ها را پس انداز می کنند و اسرار فاش می گردد، عمل کنید.
۵٫ پند امام ـ علیه السلام ـ
قال علیه السلام لرجل ساله ان یعظه: لا تکن ممن یرجو الاخره بغیر العمل، و یرجی التوبه بطول الامل، یقول فی الدنیا یقول الزاهدین، و یعمل فیها بعمل الراغبین .(حکمت ۱۵۰)
امام علیه السلام در جواب کسی که پندی خواست، فرمود: آن کس مباش که عمل ناکرده، امید ثواب آخرت دارد و به آرزوی دراز، توبه را به تاخیر اندازد، و مباش مثل آنکه گفتار زاهدان دارد و کردار دنیا پرستان.
۶٫ تدارک و عمل برای آخرت
فلیعمل العامل منکم فی ایام مهله قبل ارهاق اجله، و فی فراغه قبل اوان شغله، و فی متنفسه قبل ان یوخذ بکظمه، ولیمهد لنفسه و قدمه، و لیتزود من دار ظعنه لدار اقامته .(خطبه ۸۶)
آنان که اهل علم اند، پیش از آن که اجلشان فرا رسد در ایام مهلت باید به عمل پردازند و در ایام فراغت پیش از آن که گرفتار شوند تلاش کنند و قبل از آن که راه گلو بسته شود نفس بکشند! و برای خود و جایی که می روند آماده کنند و از این سرا که سرانجام باید کوچ کرد برای منزلگاه ابدی تدارک ببینند.
۷٫ حرکت با علم
العامل بالعلم کالسائر علی الطریق الواضح، فلینظر ناظر. اسائر هو ام راجع .(خطبه ۱۵۴)
آن که از روی آگاهی و علم عمل می کند، مانند رهروی است که در جاده روشن قدم برمی دارد، پس باید بنگرد که به پیش می رود یا به عقب برمی گردد.
۸٫ جهل، قاتل عالمان !
رب عالم قد قتله جهله و علمه معه لا ینفعه .(حکمت ۱۰۷)
بسا عالمی که جهلش او را کشت و با این که علمش با او بود، ولی سودی به حالش نکرد.
۹٫ عمل به مقررات پیمان ها
اعتصموا بالذمم فی اوتادها. (حکمت ۱۵۵)
پیمان ها را با عمل به مقرراتش، محکم نگه دارید.
۱۰٫ عمل با یقین
لا تجعلوا علمکم جهلا، و یقینکم شکا، اذا علمتم فاعملوا، و اذا تیقنتم فاقدموا .(حکمت ۲۷۴)
دانش خود را نادانی و یقینتان را شک قرار ندهید، هرگاه دانستید به دنبال عمل باشید و چون یقین پیدا کردید، اقدام نمایید.
۱۱٫ عالم بی عمل به چه ماند؟
الداعی بلا عمل، کالرامی بلا وتر. (حکمت ۳۳۷)
خواننده بی کردار، چون تیرانداز بی زه است.
۱۲٫ فاصله بین دو کردار
شتان ما بین عملین! عمل تذهب لذته و تبقی تبعته، و عمل تذهب موونته و یبقی اجره .(حکمت ۱۲۱)
چه بسیار دور است فاصله میان دو کردار: کرداری که لذتش می رود و گناهش می ماند و کرداری که رنجش می گذرد و پاداشش می ماند.
۱۳٫ کوتاهی در کردار
من قصر فی العمل، ابتلی بالهم. (حکمت ۱۲۷)
کسی که در کردار خود کوتاهی کند، گرفتار غم و اندوه شود.
۱۴٫ سفارش علی ـ علیه السلام ـ به حارث
الی حارث الهمدانی و احذر کل عمل یرضاه صاحبه لنفسه و یکره لعامه المسلمین. و احذر کل عمل یعمل به فی السر، و یستحی منه فی العلانیه، و احذر کل عمل اذا سئل عنه صاحبه انکره او اعتذر منه .(نامه ۶۹)
ای حارث همدانی از هر عملی که تو را خشنود و مسلمانان را ناپسند می آید برحذر باش، از کاری که در پنهانی انجام می شود و در آشکار از آن شرم داری پرهیز کن، از هر کاری که اگر از انجام دهنده اش پرسش شود آن را انکار می کند یا پوزش می طلبد اجتناب بنما.
مطالب مرتبط :
برچسب مطلب
ارسال...
در حال بارگزاری ...